Initiatief starten

Wil je iets doen om je buurt of de stad eerlijker, inclusiever, mooier, gezonder, duurzamer, veiliger of gezelliger te maken? Check dan onderstaande stappen. Bij elke stap staan organisaties of plekken die je kunnen helpen. Controleer altijd de actuele informatie, contactgegevens en voorwaarden op de websites van de organisaties.

Stap 1. Maak je idee duidelijk

Schrijf kort op wat je wilt doen. Denk aan vragen zoals:

• Wat wil je verbeteren?
• Voor wie is je initiatief bedoeld?
• Waarom is dit belangrijk?
• Wat wil je bereiken?
• In welke buurt of welk stadsdeel wil je dit doen?
• Wat heb je nodig aan mensen, geld, ruimte of spullen?

Voorbeelden zijn een buurtmaaltijd, opruimactie, sportactiviteit, groenproject, ontmoetingsplek, taalles, culturele activiteit of hulpnetwerk voor bewoners.

Wil je inspiratie opdoen? Kijk dan bijvoorbeeld bij LSA Bewoners. Dit is een landelijk netwerk van actieve bewonersgroepen en bewonersorganisaties. Ook Pakhuis de Zwijger organiseert programma’s over de stad, samenleving, duurzaamheid en bewonersinitiatieven.

Stap 2. Praat met bewoners en organisaties

Ga in gesprek met mensen in de buurt. Vraag wat zij van je idee vinden. Vraag ook wat zij nodig hebben en of zij willen meedoen.

Praat bijvoorbeeld met:

• bewoners;
• bewonersorganisaties;
• ondernemers;
• scholen;
• sportclubs;
• welzijnsorganisaties;
• culturele organisaties;
• religieuze of levensbeschouwelijke organisaties;
• Huizen van de Wijk of buurtkamers.

Zo ontdek je of je idee aansluit bij de buurt. Ook vind je misschien mensen die willen helpen.

Je kunt ook contact opnemen met je stadsdeel of met medewerkers die gebiedsgericht werken, zoals een gebiedsmakelaar. Zij kennen de buurt goed. Zij kunnen je vaak wijzen op bewonersgroepen, buurtorganisaties, contactpersonen of bestaande plannen in de wijk.

Stap 3. Kijk wat er al gebeurt

Onderzoek welke initiatieven er al zijn. Misschien werkt een andere groep al aan hetzelfde onderwerp. Dan kun je samenwerken of aansluiten.

Samenwerken heeft voordelen. Je kunt taken verdelen, deelnemers bereiken, kosten delen en gebruikmaken van elkaars kennis.

Kijk bijvoorbeeld bij organisaties die actief zijn in de buurt, zoals Combiwel, Civic Amsterdam en DOCK. Deze welzijnsorganisaties beheren op verschillende plekken locaties, activiteiten en netwerken in de stad. Ook Huizen van de Wijk, buurtkamers, buurthuizen en de Openbare Bibliotheek Amsterdam kunnen goede plekken zijn om te vragen wat er al gebeurt.

Stap 4. Maak een eenvoudig plan

Zet je idee om in een kort plan. Schrijf daarin:

• wat je gaat doen;
• waarom je dit gaat doen;
• voor wie het is;
• waar het plaatsvindt;
• wanneer het plaatsvindt;
• wie meedoet;
• wat je nodig hebt;
• wat het kost;
• hoe je bewoners betrekt;
• hoe je zorgt dat iedereen kan meedoen.

Houd je plan kort en duidelijk. Dat helpt bij gesprekken met partners, fondsen of de gemeente.

Wil je je maatschappelijke waarde beter laten zien? Dan kan MAEX helpen. Dit platform helpt maatschappelijke initiatieven om hun waarde en impact zichtbaar te maken. Voor kennis over sociale vraagstukken kun je kijken bij Movisie.

Stap 5. Denk aan toegankelijkheid en inclusie

Zorg dat zoveel mogelijk bewoners kunnen meedoen. Denk aan:

• een plek die goed bereikbaar is;
• toegang voor rolstoelgebruikers;
• duidelijke informatie in eenvoudige taal;
• lage of geen kosten voor deelnemers;
• tijden die passen bij de doelgroep;
• een veilige en prettige sfeer;
• aandacht voor verschillende achtergronden, leeftijden en behoeften.

Vraag bewoners wat zij nodig hebben om mee te kunnen doen.

Voor kennis over inclusie kun je kijken bij Kennisplatform Inclusief Samenleven. Voor informatie over toegankelijkheid en meedoen kun je kijken bij Ieder(in). Voor duidelijke communicatie en gezondheidsverschillen kan Pharos nuttig zijn.

Stap 6. Zoek mensen die willen helpen

Je hoeft het niet alleen te doen. Vraag anderen om mee te werken. Denk aan hulp bij organiseren, communicatie, koken, begeleiden, opruimen, techniek of contact met bewoners.

Maak duidelijke afspraken. Wie doet wat? Wanneer moet het klaar zijn? Wie is aanspreekpunt?

Zoek je vrijwilligers? Dan kun je terecht bij Vrijwilligers Centrale Amsterdam. Deze organisatie kan helpen bij het vinden van vrijwilligers en geeft informatie over goed samenwerken met vrijwilligers.

Stap 7. Regel een plek

Zoek je een ruimte? Kijk eerst in de buurt. Mogelijke plekken zijn:

• een Huis van de Wijk;
• een buurthuis;
• een buurtkamer;
• een school;
• een sportlocatie;
• een bibliotheek;
• een culturele plek;
• een religieuze of levensbeschouwelijke locatie.

Vraag of je de ruimte kunt gebruiken of huren. Soms kan dat gratis of tegen een laag bedrag, vooral als je activiteit iets bijdraagt aan de buurt.

Voor activiteiten kun je ook kijken bij locaties van Combiwel, Civic Amsterdam en DOCK. De Openbare Bibliotheek Amsterdam kan ook een geschikte plek zijn voor ontmoeting, taal, informatie of bijeenkomsten.

Zoek je tijdelijke ruimte of werkruimte? Dan kun je kijken naar organisaties die zich richten op tijdelijk gebruik van ruimte, zoals Lola – Leegstand Oplossers, Use/space of aanbieders van tijdelijke verhuur. Ook de Stadsloods van de gemeente Amsterdam kan bij sommige ruimtevragen een ingang zijn.

Stap 8. Zoek geld, spullen of andere steun

Bedenk wat je nodig hebt. Misschien heb je geld nodig, maar misschien ook spullen, vrijwilligers, kennis of promotie.

Je kunt steun vragen bij:

• bewoners en buurtorganisaties;
• lokale ondernemers;
• fondsen;
• maatschappelijke organisaties;
• je stadsdeel;
• de gemeente Amsterdam.

In Amsterdam zijn er regelingen en subsidies voor bewonersinitiatieven. De voorwaarden kunnen verschillen per stadsdeel en per regeling. Neem daarom contact op met je stadsdeel of kijk op amsterdam.nl. Zoek bijvoorbeeld op woorden als bewonersinitiatief, subsidie bewonersinitiatief, stadsdeel of buurtbudget.

Ook landelijke fondsen kunnen soms helpen. Kijk bijvoorbeeld bij:

• Oranje Fonds, voor sociale initiatieven die mensen verbinden;
• VSBfonds, voor maatschappelijke en culturele projecten;
• Stichting DOEN, voor vernieuwende initiatieven rond duurzaamheid, cultuur en sociale verandering;
• KNHM Foundation, voor bewoners die hun leefomgeving willen verbeteren;
• Voor je Buurt, voor crowdfunding en hulp bij campagnes.

Stap 9. Zoek kennis bij het onderwerp van je initiatief

Sommige initiatieven gaan over een specifiek thema. Dan kan het helpen om kennis op te zoeken bij organisaties die veel weten over dat onderwerp.

Gaat je initiatief over gezondheid, preventie of een gezonde leefomgeving? Kijk dan bij GGD Amsterdam of Pharos.

Gaat je initiatief over duurzaamheid, energie, groen of klimaat? Kijk dan bijvoorbeeld bij:

• Milieu Centraal, voor praktische informatie over duurzaam leven;
• HIER, voor energie besparen en duurzame buurtinitiatieven;
• Energie Samen, voor energiecoöperaties;
• Buurkracht, voor samen aan de slag gaan in de buurt;
• IVN Natuureducatie, voor natuur, groen en educatie.

Gaat je initiatief over veiligheid in de buurt? Dan kan het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid informatie bieden over preventie en samenwerking.

Gaat je initiatief over wonen, huur, bewonerscommissies of energie in woningen? Dan kun je kijken bij !WOON.

Ben je bezig met een sociale onderneming of een initiatief met maatschappelijke impact? Dan kan Amsterdam Impact interessant zijn.

Stap 10. Controleer regels en vergunningen

Voor sommige activiteiten heb je toestemming of een vergunning nodig. Bijvoorbeeld als je:

• iets organiseert op straat, in een park of op een plein;
• muziek of versterkt geluid gebruikt;
• eten of drinken aanbiedt;
• veel bezoekers verwacht;
• objecten plaatst, zoals tafels, tenten of kramen.

Vraag dit op tijd na bij de gemeente Amsterdam, je stadsdeel of de beheerder van de locatie. Zo voorkom je dat je later iets moet aanpassen of afzeggen.

Stap 11. Begin klein

Je hoeft niet meteen een groot project te starten. Begin met een proefactiviteit, eerste bijeenkomst of klein evenement.

Zo kun je testen wat werkt. Je ziet wie er komt, wat bewoners nodig hebben en wat je kunt verbeteren.

Gebruik bestaande buurtplekken om klein te beginnen. Denk aan een Huis van de Wijk, buurtkamer, buurthuis, bibliotheek of locatie van een welzijnsorganisatie.

Stap 12. Vraag feedback

Vraag na afloop aan deelnemers en helpers:

• Wat ging goed?
• Wat kan beter?
• Voelde iedereen zich welkom?
• Was de plek goed bereikbaar?
• Was de informatie duidelijk?
• Willen mensen vaker meedoen?

Gebruik deze reacties om je initiatief te verbeteren.

Je kunt je ervaringen ook delen met andere bewonersgroepen. Bijvoorbeeld via buurtorganisaties, je stadsdeel, LSA Bewoners of bijeenkomsten over bewonersinitiatieven.

Stap 13. Bouw stap voor stap verder

Als je initiatief goed werkt, kun je het uitbreiden. Zoek dan meer partners, maak een langere planning en kijk of je structurele steun nodig hebt.

Blijf in contact met bewoners. Een goed initiatief groeit door samen te werken, te luisteren en open te blijven voor nieuwe ideeën. Zo maak je samen je buurt en Amsterdam sterker, eerlijker en prettiger voor meer mensen.

Test

De komende tijd testen we dit onderdeel van de website. Wil je meehelpen met deze tests laat het ons dan weten via info@wijamsterdam.nl.