Buurtplatform De Miranda pleit voor gelijkwaardige samenwerking

Het verhaal van Buurtplatform De Miranda begint ruim dertig jaar geleden, wanneer buurtbewoners de Bewonersvereniging De Mirandabuurt oprichten. Grenzend aan de wijken uit de jaren vijftig en zestig komt een ontwikkellocatie in beeld, en omwonenden willen de kwaliteit van hun leefomgeving en het groen behouden. Wat begint als een bewonersvereniging groeit later uit tot een officieel erkend buurtplatform.

Tekst: Julia Hensbergen | Foto: Kick Smeets

Al sinds het begin is Hetti Willemse betrokken en pleit zij voor meer gelijkwaardige samenwerking tussen de gemeente en georganiseerde en representatieve burgers: elkaar zien als bondgenoten. Met al haar ervaring benadrukt Hetti hoe waardevol betrokken burgers zijn voor de gemeente. “Iedereen is actief vanuit gedrevenheid voor het publieke buurtbelang. Het buurtplatform vormt de motor van een betrokken buurt. Waardéér de betrokken burgers, in plaats van ze te zien als ‘boze buren’.” Het belang van buurtplatforms is heel groot, ze hoopt dat de gemeente dit ook inziet. 

Bijna dertig jaar geleden werd Bewonersvereniging De Mirandabuurt statutair en bij de notaris opgericht. Het is een echte vereniging met een bestuur en een algemene ledenvergadering bestaande uit bewoners. Het gebied dat de bewonersvereniging en daarmee nu ook het buurtplatform bestrijkt loopt vanaf de Amstel, voorlangs Zorgvlied, de RAI, Europaboulevard en de Kennedylaan. “Procederen is nooit ons doel of streven,” benadrukt Hetti, maar een juridische statutaire status maakt het wel mogelijk, en vormt een stok achter de deur.” Het draagt bij aan betere participatie en helpt geschillen te voorkomen. 

De vaststelling van de Participatieverordening in 2024 maakte het mogelijk voor de bewonersvereniging om bij het gemeentebestuur de status van buurtplatform aan te vragen. Daarmee werd een volgende stap gezet naar een gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente en bewoners. 

Spanningen
Een sprekend voorbeeld van de rol van het platform is de discussie rond het geplande Erotisch Centrum in Zuid: een enorm grootschalig project net buiten de Mirandabuurt. “We erkennen de problematiek op de Wallen, maar het plan voor dit centrum in onze wijk deugt niet. Het is ongekend in de wereld en zou 1,5 miljoen nieuwe toeristen moeten aantrekken, bovenop de miljoenen bezoekers die jaarlijks al naar de RAI komen.” Een definitief besluit laat nog lang op zich wachten, omdat er onvoldoende draagvlak te vinden is. “Het is een belangrijk maatschappelijk thema, dat de buurt overstijgt. Daarom zoeken we de verbinding met buurtplatforms in het Centrum om het probleem gezamenlijk aan te pakken.”

Eerdere spanning ontstond rondom het bestemmingsplan Kop Zuidas, een nieuw te bebouwen gebied in de buurt met onder andere hoge woontorens. De bewonersvereniging was vanaf het begin betrokken bij het bestemmingsplan: er werden gesprekken gevoerd en concessies gedaan, wat uiteindelijk leidde tot een plan waar alle partijen achter stonden. Tóch besloot de gemeente om hen moverende redenen het plan te ontbinden en eenzijdig te wijzigen. Juridisch mag dat, maar Hetti vraagt zich af of het verstandig is geweest: “Het liet De Miranda achter met een flinke kater: veel verspilde energie aan een plan dat uiteindelijk niet door kon gaan. Ook ligt er nu, in tijden van woningnood, een bouwlocatie waar al honderden woningen hadden kunnen staan. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.”

Bewoners kunnen verschil maken
Ook op kleinere schaal is er verbetering mogelijk. Initiatieven, zoals een minibieb, vragen van betrokken bewoners nog steeds te veel inspanningen door bureaucratisch gedoe, zoals het zelf moeten regelen en aanvragen van de omgevingsvergunning en het sluiten van een beheersovereenkomst. Initiatieven van het platform worden te vaak door de gemeente "over de schutting" gegooid in plaats van gefaciliteerd.

Tegelijkertijd laat De Miranda zien dat betrokken bewoners wél verschil kunnen maken. Zo kwam na inspanning van het platform de muurschildering ‘Kissing Monkeys’ terug bij de onderdoorgang bij de RAI. De gemeente was aanvankelijk sceptisch uit angst voor vandalisme, maar de realiteit is dat graffiti overal waar het maar kan wordt aangebracht; en toch is de schildering ongeschonden gebleven.

Cultuurverandering
Hetti doet een bescheiden, maar dringende oproep aan de gemeente: het gaat niet om nóg meer inspraakrondes, maar om een cultuurverandering in de politieke, bestuurlijke en ambtelijke organisatie, te beginnen bij de leiding. De sleutel tot verbetering ligt volgens haar in wederkerigheid en transparantie. Ze adviseert de gemeente om vraagstukken van het begin te delen met de betrokken wijk. Presenteer niet gelijk een oplossing, maar leg het probleem op tafel om samen tot een gedragen aanpak te komen. Wees hierbij ontvankelijk, luister naar de buurt. Dat lijkt misschien een investering, maar procederen tegen omwonenden is veel duurder. Om dat te voorkomen is het veel handiger om eerder in het proces betrokkenheid te krijgen. 

Buurtplatform De Miranda heeft nu die erkende status en staat klaar om als volwaardige partner mee te denken over de grote opgaven in de stad, maar daarvoor is het essentieel dat de machtsverhoudingen worden gelijkgetrokken en het werk van de vrijwillige bewoners op waarde wordt geschat. Hetti zit nog boordevol ideeën over de buurt. Betrokken bewoners kunnen het verschil maken. Als de gemeente maar durft.