Spring naar inhoud

Set & Buurt Community Gardens - IJburg

Geplaatst op: 3 juni 2021

SET is een wooncomplex op IJburg dat zo’n 180 jongeren en statushouders huisvest. Begin dit jaar ging de eerste schop de grond in voor de Set&Buurt Community Gardens. Wat ooit begon als een verzameling moestuinbakken zal nu uitgroeien tot een gemeenschappelijk tuinplein.
Initiatiefnemers Dora Djamila Mester, Jeske Rutgers en Mireille de Ruiter vertellen over het idee achter de tuin en de hobbels die ze tegenkwamen.

Voor en door bewoners

Het plein naast het SET-gebouw oogt nog wat kaal, maar de ontwerptekening van de tuin laat een enorme verscheidenheid aan groen zien. Twee hoveniers zijn nu druk in de weer om de basis te leggen. Daarna is het aan de bewoners om het tuinplein verder te ontwikkelen. De community gardens staan volgens Dora voor meer dan alleen tuinieren: “Voor mij staat het symbool voor samenwerken en samenleven. Het gaat om de harmonie tussen mens en natuur.”

 

 

Het doel van de initiatiefnemers is dat SET-bewoners en omwonenden met elkaar in contact komen, samenwerken en van elkaar leren. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich welkom voelt zijn er geen strenge regels. “Het is de openbare ruimte en is dus van iedereen”, zegt Dora. “Het gaat om het laten groeien van eigenaarschap. We omarmen het positieve maar ook het negatieve. Er is altijd een risico dat er iets geplukt wordt of kapot gaat.” Jeske: “We zien wel wat er gebeurt. Als je het gevoel hebt dat je welkom bent en je voelt je hier fijn, waarom zou je dan je eigen plekje kapot maken?”

Three-Tier Garden

De community gardens van SET IJburg maken deel uit van het social design project ‘Three-Tier Garden’, dat ondersteund wordt door het Stimuleringsfonds. De initiatiefnemers organiseren samen met een internationale groep kunstenaars o.a. workshops om deociale verbondenheid te versterken.

Hobbels

De tuin is slechts één van de vele activiteiten van SET IJburg. Van een kookclub tot taalondersteuning; op allerlei manieren brengt men buurtbewoners bij elkaar. En met succes. Al moeten de initiatiefnemers zich steeds opnieuw bewijzen bij de Gemeente Amsterdam en andere organisaties. Dat kost veel tijd en energie. De vele personeelswisselingen bij de gemeente helpen niet, zegt Mireille: “Het is frustrerend en tijdrovend om telkens opnieuw een band met nieuwe mensen op te bouwen. En die vertrouwensband is essentieel bij dit soort werk.”

‘Samen met de buurt willen we voor de openbare ruimte zorgen’

Het jaarlijks opnieuw aanvragen van subsidies is ook een hobbel op de weg. “Je zit ieder jaar opnieuw in een race om subsidie te krijgen. Dat is zwaar”, zegt Jeske. “Je zou verwachten dat onze werkwijze en activiteiten zich nu wel bewezen hebben. Onze belangrijkste samenwerkingspartner Stadsdeel Oost erkent dat ook, maar de subsidieregelingen zijn in Amsterdam niet integraal ingericht. De privacywetgeving (AVG, algemene verordening gegevensbescherming, red.) helpt ook niet. Zelfs bevlogen ambtenaren krijgen het nog niet voor elkaar om dit te veranderen.”

 

 

Vernieuwende ideeën vragen om andere regels. Het toegekende buurtbudget van Oost Begroot voor de community gardens is een stap in de goede richting. Mireille: “We zijn hartstikke blij dat we ons plan mogen uitvoeren, maar we hebben wel onze twijfels bij het wedstrijdelement. Daardoor voelt het alsof buurtinitiatieven concurrenten van elkaar zijn. Ook hebben we de samenwerking met bewoners gemist in de voorbereidingsfase. Jammer genoeg gingen door corona de gesprekstafels voor bewoners niet door. Daardoor kwam de kracht van de buurt niet goed tot zijn recht.”

Rick Vermin, dagelijks bestuurder stadsdeel Oost, over het overdragen van taken aan bewoners:

“Ik sta voor een overheid die uitgaat van vertrouwen; taken uit handen geven past daarbij. In de praktijk zien we dat bewoners vaak zelf het beste weten wat in hun omgeving belangrijk is. Ik vind het daarom belangrijk om bewoners dan ook écht zeggenschap te geven. Bij buurtrechten gaat het daarover. Ook Oost Begroot zijn we gestart, met als hoofddoel het vergroten van zeggenschap. Laat bewoners met elkaar bepalen waar het geld in hun gebied het beste aan uitgegeven kan worden. Zo zetten we een systeemverandering in gang en geven we – met een mooi woord – de participatieve democratie een grotere plaats. Ik denk dat dit ook kan bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen van bewoners in de politiek.”

Samenwerking

Ondanks de kritische noten vindt Mireille het belangrijk dat het doel is om de samenwerking te verbeteren. “We willen een gelijkwaardige partner zijn en samen het beste plan maken.” Zo spreken we liever over een Right to Co-operate dan een Right to Challenge.

“Wij hebben de gemeente nodig maar de gemeente heeft ons, bewoners, ook nodig”, zegt Dora. “Als je een duurzame en vruchtbare samenleving wilt creëren, is lokale betrokkenheid, veel aandacht en vertrouwen nodig. Dat kan nooit top-down ontstaan. Als mensen eigenaarschap voelen en waardering krijgen, willen ze zich ook voor de buurt inzetten. Dit lukt alleen als het systeem meebeweegt.”

De tuin is volgens Dora een mooie uitdaging voor de gemeente: “Heel veel verschillende afdelingen en uitvoerders hebben te maken met de tuin. Soms werken ze langs elkaar heen. De ene week komt een afdeling onkruid wieden en de andere week doet een andere afdeling precies hetzelfde. Dat is inefficiënt, kost veel geld en zit ons in de weg. Wij kunnen als buurt een beter plan maken voor het onderhoud en het beheer.”

Uitdaging of niet, de tuin gaat er hoe dan ook komen. De nieuwe pergola’s laten de eerste contouren al zien. Nog even en dan zullen bewoners hier samen aan de slag gaan. Jeske ziet het zo: “Wij bewoners hebben hier onze wortels en we kunnen ook anderen laten wortelen.”

 

 

Rick Vermin, dagelijks bestuurder Stadsdeel Oost, over hoe de samenwerking tussen bewonersinitiatieven en de gemeente verbeterd kan worden:

“Oost heeft een rijke traditie in het samenwerken met bewoners; Oost Begroot bouwt hierop verder. In 2020 hebben zo’n 17.500 bewoners op die manier € 800.000,- verdeeld over initiatieven in hun gebied. Dat was een mooie start, maar er is zeker ruimte voor verbetering.

We willen bijvoorbeeld bewoners meer tijd en gelegenheid geven om samen aan plannen te werken. Ook kijken we naar een combinatie van on-en offline brainstormen en vergaderen. Daarnaast proberen we voor de komende editie meer deelnemers enthousiast te maken om mee te doen. Een goede afspiegeling van de bewoners van Oost vind ik daarbij belangrijk. Tot slot wil ik bewoners meer inzicht geven in waar al het geld naartoe gaat, zodat ze kunnen aangeven waar volgens hen nog wat extra’s nodig is.”

Deel dit verhaal

Uitgelichte verhalen

"We blijven onze mensen helpen."

Lees meer

Kaartje sturen naar ouderen.

Goed bezig! Kan jouw initiatief hulp gebruiken?

Stuur je initiatief in

Login om verder te gaan

Hou mij op de hoogte




refresh

Cancel